Hướng dẫn thực tế từ chuyên gia giúp vận hành máy khoan địa chất hiệu quả, tiết kiệm chi phí và đảm bảo an toàn thi công.
Nhiều đơn vị thi công địa chất hiện nay vẫn gặp phải tình trạng hao hụt mũi khoan nhanh, hỏng hóc động cơ, hoặc mất nhiều thời gian xử lý khi gặp địa tầng phức tạp. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ mà còn làm đội chi phí đầu tư và vận hành thiết bị.
Với hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực cung cấp thiết bị khoan và tư vấn kỹ thuật tại Việt Nam, Công ty TNHH Hanoi Vietnam đã đồng hành cùng hàng trăm công trình lớn nhỏ, từ đô thị đến vùng sâu vùng xa. Từ thực tế thi công và bảo trì máy khoan địa chất, đội ngũ kỹ thuật của công ty đã đúc kết được nhiều kinh nghiệm quý báu trong việc vận hành máy khoan sao cho hiệu quả – tiết kiệm – bền bỉ – an toàn.
Bài viết này sẽ tổng hợp chi tiết các kinh nghiệm thực tế sử dụng máy khoan địa chất, bao gồm:
- Cách chuẩn bị trước khi khoan để tránh lỗi hỏng hóc
- Kỹ thuật khoan đúng theo từng lớp địa chất
- Kinh nghiệm chọn mũi khoan, búa khoan, đầu khoan hiệu quả
- Cách xử lý sự cố khi khoan gặp đá cứng, bùn lỏng, nước ngầm
- Cách bảo trì máy khoan địa chất để tăng tuổi thọ
Chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi vận hành máy khoan địa chất
Trước khi đưa máy khoan vào hoạt động, công tác chuẩn bị quyết định tới 50% hiệu quả vận hành sau đó. Đây là giai đoạn nhiều tổ khoan thường bỏ qua hoặc làm sơ sài, dẫn tới hỏng hóc trong quá trình thi công.
1. Khảo sát địa chất sơ bộ tại vị trí khoan
Việc khảo sát giúp kỹ sư xác định:
- Độ sâu cần khoan
- Thành phần địa tầng (đất sét, sỏi, đá, bùn,…)
- Nguy cơ gặp nước ngầm hoặc lớp đá cứng
- Mức độ sụt lún và độ ổn định của thành lỗ
2. Kiểm tra toàn bộ máy khoan địa chất
- Dầu thủy lực, dầu hộp số: phải đủ và đúng chủng loại
- Ống dẫn, van điều khiển: không rò rỉ
- Bộ truyền động, ly hợp: hoạt động mượt, không phát tiếng kêu lạ
- Hệ thống làm mát: không bị tắc nghẽn
- Hệ thống nâng – hạ cần khoan, kẹp ống: hoạt động ổn định
3. Kiểm tra phụ kiện và vật tư tiêu hao
- Mũi khoan: kiểm tra độ mòn, gắn chắc chắn
- Búa khoan, đầu khoan: đúng chủng loại
- Ống mẫu, ống chống: đảm bảo không cong vênh, rò rỉ
- Bơm rửa lỗ: đủ công suất
Lưu ý: Luôn có vật tư dự phòng cho trường hợp mũi khoan gãy hoặc búa khoan hỏng giữa chừng.
Kỹ thuật khoan địa chất hiệu quả theo từng lớp địa tầng
Không phải địa hình nào cũng có thể áp dụng một cách khoan chung. Việc hiểu đặc điểm địa tầng và áp dụng kỹ thuật khoan phù hợp giúp tiết kiệm đáng kể thời gian và vật tư tiêu hao.
1. Khoan trong lớp đất mềm – bùn – cát
- Tốc độ quay (rpm): 150–300 vòng/phút
- Lực ép khoan: vừa phải, tránh sập lỗ
- Mũi khoan nên dùng: mũi xoắn hoặc mũi trụ rỗng
- Bơm rửa: áp lực thấp giữ ổn định lỗ
2. Khoan trong lớp đất lẫn đá hoặc sỏi cuội
- Giảm tốc độ quay xuống 80–150 vòng/phút
- Tăng lực ép khoan
- Sử dụng mũi ba cánh hoặc búa đập
- Dừng kiểm tra thường xuyên
3. Khoan tầng đá cứng – đá gốc
- Sử dụng búa khoan khí nén hoặc thủy lực chuyên dụng
- Mũi khoan kim cương hoặc hợp kim siêu cứng
- Kiểm soát lực ép và làm mát tốt
- Duy trì áp lực ổn định, không ép quá mạnh
Kinh nghiệm chọn mũi khoan, búa khoan, đầu khoan phù hợp
Việc chọn đúng phụ kiện là yếu tố then chốt quyết định tuổi thọ và tốc độ khoan.
| Thiết bị | Đặc điểm kỹ thuật | Ứng dụng |
|---|---|---|
| Mũi khoan xoắn | Rẻ, dễ dùng, nhanh hỏng | Đất sét, đất mềm, cát mịn |
| Mũi ba cánh | Chống mài mòn, bền hơn | Đất lẫn đá, sỏi cuội |
| Mũi kim cương | Siêu cứng, khoan đá tốc độ cao | Đá gốc, granit, đá trầm tích |
| Búa khoan DTH | Truyền lực mạnh, bền bỉ | Đá cứng sâu, khai thác mỏ |
| Đầu khoan trụ rỗng | Lấy mẫu địa chất chính xác | Khảo sát địa chất công trình |
Gợi ý từ chuyên gia: Nên chọn mũi khoan phủ hợp kim vonfram cho lớp đất lẫn đá để nâng cao hiệu quả khoan.
Cách xử lý các sự cố thường gặp trong quá trình khoan
1. Mũi khoan bị kẹt trong lỗ
- Dừng khoan ngay
- Rút ngược cần khoan nhẹ nhàng
- Dùng búa rung hỗ trợ
- Trường hợp nặng, cắt bỏ và thay mới
2. Nước ngầm tràn vào lỗ khoan
- Dùng ống chống thép
- Kết hợp dung dịch ổn định thành lỗ
- Ngừng khoan nếu nước lên quá nhanh
3. Động cơ quá nhiệt
- Kiểm tra dầu và làm mát
- Tạm dừng vận hành
- Bảo trì định kỳ quạt gió, két nước
4. Búa khoan không hoạt động
- Kiểm tra áp lực khí/nước đầu vào
- Rút kiểm tra bi, piston bên trong
- Thay mới nếu có dấu hiệu kẹt cơ khí
Kinh nghiệm bảo trì và vệ sinh máy khoan địa chất
1. Lập lịch bảo trì định kỳ
- Thay dầu sau mỗi 100 giờ
- Kiểm tra bạc đạn và hệ truyền sau mỗi tuần
- Vệ sinh đầu khoan, búa khoan thường xuyên
2. Bảo quản thiết bị sau mỗi ca khoan
- Vệ sinh sạch đất bùn
- Tra dầu bảo dưỡng vào mũi và đầu khoan
- Sấy khô ống mẫu, ống chống
3. Cách lưu kho dài hạn
- Đặt máy nơi khô thoáng
- Dùng bạt che phủ kín
- Rút dầu, bảo quản động cơ
Ví dụ công trình thực tế áp dụng hiệu quả
Dự án: Khu công nghiệp Nam Thăng Long – Hà Nội
- Địa chất: lớp đất sét – đá phong hóa
- Thiết bị ban đầu: XY-1 không đáp ứng tiến độ
- Giải pháp: nâng cấp sang XY-200 kết hợp búa DTH
- Hiệu quả: giảm thời gian 40%, tăng độ sâu tối đa từ 80m lên 160m
Công ty TNHH Hanoi Vietnam luôn sẵn sàng tư vấn, cung cấp máy khoan địa chất và phụ kiện phù hợp cho mọi công trình. Liên hệ ngay để được chuyên gia hỗ trợ tận tình!
